Izomery trans a choroby alergiczne

utworzone przez

Wysokie pobranie izomerów trans kwasów tłuszczowych (ang. trans fatty acids, TFA) z dietą może prowadzić do wzrostu ryzyka rozwoju chorób alergicznych, w tym astmy, atopowego zapalenia skóry oraz alergicznego nieżytu nosa. Z tego względu istnieje konieczność ograniczania ich spożycia, szczególnie przez kobiety w ciąży, matki karmiące i dzieci (tzw. grupy wrażliwe).

Izomery trans kwasów tłuszczowych powstające głównie podczas procesu przemysłowego utwardzania (uwodornienia) olejów roślinnych, występują w margarynach twardych oraz w produktach spożywczych wytwarzanych z udziałem tłuszczów utwardzonych (m.in. wyroby cukiernicze i ciastkarskie). Zawartość TFA w przetworzonych produktach żywnościowych może wahać się w granicach od 5 do 75% tłuszczu całkowitego.

Niekorzystny wpływ izomerów trans na zdrowie

Wyniki licznych badań bezspornie dowiodły, że izomery trans kwasów tłuszczowych są odpowiedzialne za wzrost ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Ich nadmiar w diecie sprzyja również rozwojowi cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Ponadto podkreśla się, że obecne w żywności izomery trans mogą potencjalnie wpływać na zaburzenie syntezy długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (ang. long-chain polyunsaturated fatty acids, LC-PUFA) uznanych za związki warunkujące właściwy rozwój ośrodkowego układu nerwowego.

Szczególnie niekorzystny wpływ izomery trans wywierają na organizm niemowląt. Przypuszcza się, że wysokie spożycie przemysłowych TFA przez kobiety ciężarne oraz karmiące piersią może być przyczyną wzrostu przypadków chorób alergicznych u ich dzieci. Jak wykazał niemiecki epidemiolog, prof. Stephan Weiland z zespołem, choroby alergiczne mogą wystąpić u dzieci, których matki spożywają dietę o wysokiej zawartości izomerów trans kwasów tłuszczowych, pochodzące z utwardzonych olejów roślinnych, ciastek, ciast i frytek.

Analiza danych zebranych z 55 ośrodków z 14 krajów europejskich wykazała istotną zależność pomiędzy spożyciem izomerów trans kwasów tłuszczowych przez kobiety karmiące piersią a częstością występowania astmy, alergicznego nieżytu nosa oraz atopowego zapalenia skóry u ich dzieci badanych w wieku 13-14 lat. Zdaniem autorów badań kwasy tłuszczowe trans, poprzez wpływ na syntezę długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, prowadzą do powstania prekursorów mediatorów zapalnych, a w konsekwencji wzrostu ryzyka wystąpienia chorób alergicznych u niemowląt i małych dzieci.

Spożycie ryb może chronić przed astmą w dzieciństwie

Wyniki badań przeprowadzonych w grupie dzieci w wieku od 8 do 11 lat wykazały, że ryzyko zachorowalności na astmę było znacząco mniejsze, gdy do diety ich matek wprowadzono świeże tłuste ryby, źródło LC-PUFA n-3. Zdaniem autorów pracy spożywanie tłustych ryb przez kobiety ciężarne oraz matki karmiące piersią może chronić ich dzieci przed rozwojem astmy w okresie wczesnego dzieciństwa. Z kolei wysokie spożycie margaryn twardych (źródło izomerów trans) jest wiązane ze zwiększonym prawdopodobieństwem atopowego uczulenia i rozwoju choroby atopowej.

Wybierajmy produkty o niskiej zawartości TFA

Biorąc pod uwagę szeroki zakres niekorzystnego działania izomerów trans na zdrowie, aktualne zalecenia oraz stanowiska towarzystw naukowych wskazują, aby spożycie tłuszczów trans było tak niskie, jak to jest możliwe do osiągnięcia w diecie zapewniającej właściwą wartość żywieniową.

Obniżenie spożycia TFA można osiągnąć wyłącznie poprzez zmniejszenie ich zawartości w produktach spożywczych oraz poprzez świadomy wybór produktów o niskiej zawartości TFA dokonywany przez konsumentów na podstawie informacji podanej na etykiecie. Niestety brak obowiązku znakowania żywności zawartością izomerów trans uniemożliwia konsumentom dokonywanie świadomego wyboru.

Dowiedz się więcej: Uważajmy na szkodliwe tłuszcze trans

  1. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats, including saturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, trans fatty acids, and cholesterol. EFSA Journal 2010; 8:1461.
  2. Wright S.,  Bolton C. Breast milk fatty acids in mothers of children with atopic eczema. Br J Nutr 1989; 62: 693-697.
  3. Hodge L., Salome C.M., Peat J.K., et al. Consumption of oily fish and childhood asthma risk. Med J Aust 1996; 164:137-40.
  4. Bolte G., Frye C., Hoelscher B., et al. Margarine consumption and allergy in children. Am J Respir Crit Care Med 2001; 163: 277-279.
  5. Kremmyda L.,  Vlachava M., Noakes P., et al. Atopy Risk in Infants and Children in Relation to Early Exposure to Fish, Oily Fish, or Long-Chain Omega-3 Fatty Acids: A Systematic Review. Clin Rev Allergy Immunol 2011; 41: 36-66.
  6. Weiland S.K., Mutius E., Hüsing A., et al. Intake of trans fatty acids and prevalence of childhood asthma and allergies in Europe. Lancet 1999; 353: 2040 – 2041.
  7. Wijga A.H., Houwelingen A.C., Kerkhof M. et. al. Breast milk fatty acids and allergic disease in preschool children: The Prevention and Incidence of Asthma and Mite Allergy birth cohort study. J Allergy Clin Immunol 2006; 117: 440-447.

Inne nowości z kategorii Choroba a dieta: