Materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością – odpowiedzialność podmiotów branży spożywczej

Metal, drewno, szkło, papier i ceramika to tradycyjne materiały opakowaniowe żywności, które coraz częściej ustępują miejsca innowacyjnym opakowaniom z tworzyw sztucznych i materiałów wielowarstwowych (często łączonych z papierem i aluminium) oraz opakowaniom funkcjonalnym takim jak materiały aktywne i inteligentne. Branża materiałów opakowaniowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością dostarcza coraz częściej pełnych innowacji produktów, które mają niezmiernie ważny wpływ zarówno na bezpieczeństwo żywności jak i jej atrakcyjność użytkową z punktu widzenia konsumentów.

Zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa żywności wymaga od przedsiębiorstw branży spożywczej kontroli zgodności na każdym etapie związanym z jej produkcją, przetwarzaniem, przechowywaniem oraz wprowadzaniem do obrotu. Powyższe oznacza, że producent środka spożywczego ma obowiązek – w ramach systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności, posiadać pełną kontrolę nad procesem wytwarzania produktu gotowego. Ponieważ rodzaj i jakość opakowania może w istotny sposób determinować bezpieczeństwo danej żywności, kontrola procesu produkcji musi obejmować również zgodność zastosowanych materiałów opakowaniowych z właściwymi dla nich przepisami.

 

Zasadnicze wymogi dotyczące materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością określono w przepisach rozporządzenia 1935/2004. Zgodnie z przepisami wszelkiego rodzaju materiały i wyroby muszą być produkowane, przetwarzane i dystrybuowane z poszanowaniem zasad dobrych praktyk produkcyjnych, o których mowa w rozporządzeniu 2023/2006. Opakowania muszą charakteryzować się takimi cechami aby w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach użytkowania nie dochodziło do migracji ich składników do żywności w ilościach, które mogłyby:

  • stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka lub
  • powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności lub
  • powodować pogorszenie jej cech organoleptycznych.

 

Bezpieczeństwo żywności wchodzącej w kontakt z materiałem opakowaniowym może być zależne tak od producenta opakowania jak i producenta środka spożywczego. Producent opakowania jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo wyrobu oraz przekazanie wszelkich informacji na temat jego właściwego stosowania. Producent żywności nie musi wykonywać dodatkowych badań wszystkich stosowanych w zakładzie opakowań, natomiast musi w taki sposób postępować z opakowaniem i odpadami aby jego działania nie spowodowały negatywnych skutków dla bezpieczeństwa żywności wprowadzanej na rynek i środowiska. Podobnie jak w przypadku surowców żywnościowych producent żywności jest zobowiązany do objęcia wykorzystywanych opakowań systemem monitorowania, umożliwiającym ich identyfikację.

 

To jakie informacje i dokumenty muszą towarzyszyć określonym rodzajom materiałów opakowaniowych określają przepisy rozporządzenia 1935/2004. Zgodnie z artykułem 15. rozporządzenia dostawcy materiałów i wyrobów, które w chwili wprowadzania do obrotu nie weszły jeszcze w kontakt z żywnością, są zobowiązani do przekazania producentom żywności:

  • informacji „do kontaktu żywnością” – zamiennie można użyć znaku kieliszka i widelca, którego wzór określają przepisy unijne lub opisu określającego przeznaczenie np. pojemnik z tworzywa sztucznego do przechowywania produktów sypkich,
  • specjalne zalecenia dotyczące bezpiecznego użytkowania wyrobu,
  • nazwę lub nazwę handlową oraz adres (siedziba w UE) producenta, przetwórcy lub sprzedawcy odpowiedzialnego za wprowadzenie wyrobu na rynek UE,
  • oznaczenia pozwalającego na identyfikowalność wyrobu do celów kontroli w przypadku potrzeby wycofania wadliwych produktów z rynku,
  • (w przypadku opakowań aktywnych) informacje na temat dopuszczalnego zastosowania, nazwę i ilość substancji uwalnianej – w celu ułatwienia producentom żywności przestrzeganie innych odpowiednich przepisów, dotyczących np. stosowania dodatków lub znakowania żywności.

 

Informacje, o których mowa powyżej mogą być przekazane w dokumentach towarzyszących lub na etykietach (opakowaniach) lub bezpośrednio na materiałach opakowaniowych. Niezależnie od sposobu przekazania, informacje te muszą być widoczne, czytelne i nieusuwalne. Powyższe obowiązki informacyjne w relacjach B2B, w dużej mierze mogą być realizowane poprzez deklarację zgodności.

 

Egzekwowanie zgodności z przepisami prawa unijnego w zakresie materiałów opakowaniowych żywności wchodzi w zakres kompetencyjny Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która to w ramach bieżącego nadzoru sprawdza dokumentację prowadzoną przez producentów, kontroluje zakłady i pobiera próbki (w trakcie kontroli lub bezpośrednio z rynku), w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych (organoleptycznych oraz testów migracji). Badania te wykonywane są przez wyspecjalizowane laboratoria inspekcji, którym wsparcia naukowo – technicznego mogą udzielać laboratoria referencyjne.

  1. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2023/2006 w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (zwane dalej Rozporządzeniem 2023/2006).
  2. ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1935/2004 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG.

Inne nowości z kategorii Informacje dla producentów żywności:

Zapisz się do naszego newslettera

Get updates direct to your inbox.

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).