Żywienie szpitalne a zasady zdrowego żywienia

utworzone przez

Bardzo ważnym elementem leczenia pacjentów, szczególnie pacjentów szpitalnych jest ich prawidłowy sposób żywienia. Żywienie szpitalne ma zapewnić chorym pacjentom dostarczanie żywności zabezpieczającej ich całodobowe zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze oraz spełniać wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny żywności, które zostały uregulowane w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych, rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 ustalającym szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego oraz w Ustawie o Bezpieczeństwie Żywności i Żywienia.

Wymagania co do żywienia w szpitalach

            Żywienie chorych w szpitalach nie powinno w zasadniczy sposób odbiegać od żywienia osób zdrowych, a stanowić jedynie modyfikację prawidłowego żywienia.
Może ono obejmować np. zmiany konsystencji potraw, ich wartości energetycznej, sposobu przygotowania, zawartości w diecie niektórych składników odżywczych lub eliminację produktów i składników spożywczych powodujących alergię u pacjenta. Dlatego też bardzo ważnym elementem szybkiego powrotu do zdrowia osób chorych jest to, aby żywność była wysokiej jakości.

Co to znaczy wysokiej jakości? To znaczy aby była świeża i nie zawierała zanieczyszczeń chemicznych oraz mikrobiologicznych. Poza tym sposób żywienia pacjentów powinien być zgodny z zasadami zdrowego żywienia. Wszelkie odstępstwa od diety normalnej powinny być możliwie jak najmniejsze i trwać jak najkrócej.

            Niestety, przeprowadzona kontrola bloków żywienia w szpitalach przez NIK w roku 2018 wykazała zły stan żywienia pacjentów. Stwierdzono w wydawanych posiłkach niedobór składników mineralnych takich jak: wapń, magnez, żelazo oraz  witamin B1, C i E.

Narzędzia oceny jakościowej posiłków

            Aby wspomóc poprawę stanu zdrowia pacjentów w szpitalach Instytut Żywności
i Żywienia w roku 2018 opracował w ramach zadania „Wsparcie nadzoru organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nad żywieniem w szpitalach i innych jednostkach opieki zdrowotnej” „Kwestionariusz oceny jakościowej posiłków w szpitalach i innych jednostkach opieki zdrowotnej ze wskazówkami oraz oceną końcową sposobu żywienia/jadłospisu” oraz
„Arkusz oceny dekadowej jadłospisów”.

W  kwestionariuszu oceny jakościowej posiłków zwrócono szczególną uwagę aby pacjent otrzymał przynajmniej w posiłku obiadowym tłuszcze roślinne bogate w kwasy jedno-
i wielonienasycone, a w ocenie końcowej podkreślono, iż brak białka pełnowartościowego w jednym z głównych posiłków (śniadaniu, obiedzie, kolacji), brak w dekadzie ryb
i przetworów rybnych oraz roślin strączkowych suchych, jak również jeśli  średnia ocena dekadowa spożycia warzyw i/lub owoców będzie poniżej 3 punktów, to niezależnie od otrzymanej końcowej punktacji powyższe nieprawidłowości eliminują pozytywną ocenę jadłospisu. Zapis ten ma zagwarantować poprzez różnorodność potraw i produktów pełne pokrycie zapotrzebowania na niezbędne składniki odżywcze i energię dla osób chorych dostosowane indywidualnie dla każdego z osobna, tak aby ich ustrzec przed powikłaniami zdrowotnymi.

            Kolejnym działaniem podjętym przez Instytut Żywności i Żywienia było opracowanie w październiku 2019  projektu Rozporządzenia Ministra Zdrowia określającego wymagania obowiązujące przy prowadzeniu żywienia zbiorowego w szpitalach, uwzględniającego normy żywienia oraz wymagania zdrowotne.

            Najczęstsze przyczyny hospitalizacji        

Z danych zawartych w ostatnim Raporcie „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania” z 2019 opracowanym przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny wiemy, iż wśród wszystkich przyczyn hospitalizacji najwięcej stanowią choroby, w których prawidłowa dieta może odgrywać istotną rolę we wspieraniu terapii. Pacjenci szpitalni byli leczeni najczęściej z powodu chorób układu krążenia (13,5 proc. hospitalizowanych) oraz nowotworów (8,9 proc. hospitalizowanych). Znaczny odsetek stanowili też pacjenci z chorobami  układu trawiennego – 7,5 proc. hospitalizowanych. Raport wykazał bardzo niską świadomość zagrożenia związanego z nieprawidłową dietą, którą wymieniło tylko 16,8 proc. ogółu badanych. We wszystkich tych schorzeniach powinny być przestrzegane przez chorych zasady zdrowego żywienia z wykorzystaniem świeżych produktów spożywczych o odpowiedniej jakości, którą powinni zapewnić producenci żywności.

Inne nowości z kategorii Informacje dla producentów żywności: