Zalecenia żywieniowe w walce z próchnicą

utworzone przez

Staraj się nie dopuścić do rozwoju bądź nawrotu próchnicy. Pomoże ci w tym właściwa dieta, wspomagana przez staranną higienę jamy ustnej.

Oto kilka zaleceń żywieniowych, których warto przestrzegać, jeśli chcesz zapobiec rozwojowi próchnicy.

  • Unikaj bądź ogranicz spożycie produktów próchnicotwórczych, które – zgodnie z zasadami zdrowego żywienia – nie muszą być obecne w naszej diecie. Są to: cukier, słodycze, dżemy, słodzone napoje, słone przekąski zawierające węglowodany (chipsy). Jeśli je spożywasz, to staraj się nie robić tego często, najwyżej 1–2 razy w tygodniu.
     
  • Rozsądnie spożywaj produkty sprzyjające rozwojowi próchnicy, które ze względu na zawartość cennych składników powinny znaleźć się w Twojej diecie. Do takich produktów zaliczamy: pieczywo i inne produkty zbożowe (kasze, ryż, płatki), ziemniaki, suszone owoce, miód, owoce i soki owocowe. Staraj się, żeby produkty te były spożywane z umiarkowaną częstotliwością, w jednej (np. suszone owoce, soki owocowe) bądź kilku porcjach (produkty zbożowe, owoce), ale żeby nie pojadać ich częściej.
     
  • Unikaj spożywania produktów lepkich, kleistych, długo rozpuszczających się w ustach, które przylegają do powierzchni zębów, dłużej zalegają między nimi i są trudne do usunięcia przez ślinę. Przykładem takich produktów mogą być żelki, gumy rozpuszczalne, chipsy, pączki, słodzone serki, cukierki typu krówki, toffi i irysy.
     
  • Zadbaj o to, żeby Twoja dieta była bogata w składniki korzystnie wpływające na zęby (wapń, witamina D, fosfor, fluor). Uwzględniaj w swoim jadłospisie zwłaszcza niesłodzone produkty mleczne, ryby morskie, warzywa, drób, jaja, zieloną herbatę.
     
  • Zwróć uwagę na częstość spożywania posiłków. Zgodnie z zasadami zdrowego żywienia należy spożywać 4–5 posiłków dziennie. Unikaj jednak pojadania między posiłkami produktów sprzyjających rozwojowi próchnicy oraz ich spożywania przed pójściem spać.
     
  • Ważna jest kolejność przyjmowania pokarmów. Jeśli spożywasz produkty sprzyjające rozwojowi próchnicy, to zacznij od nich posiłek, a następnie zjedz produkty, które korzystnie wpływają na zęby, bądź nie mają na nie negatywnego wpływu.
     
  • Pamiętaj o regularnym nawadnianiu organizmu, zwłaszcza po posiłkach i kiedy odczuwasz suchość w ustach, wynikającą z niedostatecznego wydzielania śliny. Najlepszym napojem, który nawodni Twój organizm, jest woda. Niewskazane jest częste popijanie słodzonych napojów, soków owocowych czy herbaty z cytryną.
     
  • Stosując dietę, która pomaga zapobiegać próchnicy, nie zapominaj o zasadach zdrowego żywienia.
     
  • Po posiłkach przez kilka minut żuj gumę bez cukru, zwłaszcza wtedy, kiedy nie masz możliwości umycia zębów. Żucie gumy pomaga oczyścić zęby z resztek pożywienia i sprzyja obfitszemu wydzielaniu śliny.
     
  • Dbaj o higienę jamy ustnej. Staraj się myć zęby po każdym posiłku. Po spożyciu jednak produktów zawierających kwasy (słodzone napoje, soki owocowe, owoce) należy najpierw wypłukać usta wodą lub płynem do płukania i dopiero po pewnym czasie umyć zęby, gdyż szczotkowanie zębów poddanych działaniu kwasów uszkadza szkliwo.
     
  • Nie zapominaj o regularnej kontroli stomatologicznej.

 

Produkty kariogenne i kariostatyczne

Produkty sprzyjające rozwojowi próchnicy nazywamy produktami kariogennymi, a produkty, które zapobiegają bądź nie wywołują próchnicy –  produktami kariostatycznymi. Zwróć uwagę, że nie wszystkie produkty kariogenne to produkty, których powinno się unikać. Przy ich spożywaniu warto kierować się przedstawionymi wcześniej zaleceniami.

Produkty kariogenne

Produkty kariostatyczne

Cukier

Słodzone napoje

Cukierki, żelki

Batoniki

Ciasta i ciastka

Pączki

Słodkie desery

Dżem, marmolada

Miód

Suszone owoce

Chipsy ziemniaczane

Soki owocowe

Owoce

Suche ziarna zbóż

Pieczywo (zwłaszcza pieczywo jasne)

Produkty mączne

Ryż

Ziemniaki

Woda

Mleko i produkty mleczne (niesłodzone)

Warzywa

Ryby (zwłaszcza morskie)

Jaja

Mięso, drób

Masło

Margaryna

Herbata (zwłaszcza zielona)

Kakao

Guma bez cukru

 

  1. Bawa S.: Nadmierna konsumpcja żywności, szczególnie wysoce przetworzonej a powstawanie chorób cywilizacyjnych. W: Wybrane zagadnienia z ekologii i ochrony środowiska. Zrównoważony rozwój w teorii i praktyce, pod red. A. Kalinowskiej i W. Lenarta. Warszawa, UW, 2007.
  2. EUFIC: It’s all about dental health. http://www.eufic.org/en/healthy-living/article/all-about-dental-health
  3. Gugała S., Siuba M.: Choroby zębów. W: Dietetyka, pod red. M. Jarosza. Warszawa, IŻŻ, 2016.
  4. Kurhańska-Flisykowska A.: Żywienie w chorobach jamy ustnej. W: Żywienie człowieka zdrowego i chorego, pod red. M. Grzymisławskiego i J. Gawęckiego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.
  5. Kurhańska-Flisykowska A.: Żywienie w chorobach jamy ustnej. W: Żywienie człowieka zdrowego i chorego, pod red. M. Grzymisławskiego i J. Gawęckiego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010. 

Inne nowości z kategorii Choroba a dieta: