Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej logo
Wyszukiwarka
Produkty dla dzieci na bazie mleka w świetle bieżących przepisów

Produkty dla dzieci na bazie mleka w świetle bieżących przepisów

 

Właściwe żywienie jest jednym z podstawowych czynników mających wpływ na utrzymanie prawidłowego stanu zdrowia człowieka. Dotyczy to całego okresu życia, również jego bardzo wczesnych etapów. Naukowcy są zgodni, że mleko kobiece jest najodpowiedniejszym pokarmem dla zdrowia niemowląt. Gdy karmienie piersią jest niemożliwe można zastosować obecne na rynku „preparaty do początkowego żywienia niemowląt” oraz „preparaty do dalszego żywienia niemowląt”. Istnieje również grupa podobnych produktów przeznaczona dla małych dzieci (1-3 lat) – są to napoje na bazie mleka, często określane jako mleko dla juniora lub podobnie.

 

Zmiana przepisów prawnych

Zgodnie z obowiązującymi do dnia 20 lipca 2016 r. przepisami prawnymi napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku 1-3 lat mogły być kwalifikowane do grupy „środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego”. Prowadzone w Unii Europejskiej prace nad utworzeniem nowych, obecnie obowiązujących przepisów, objęły również kwestię kwalifikacji przedmiotowych napojów na bazie mleka. Choć część stron zaangażowanych w te prace opowiadała się za utworzeniem szczegółowych przepisów (tzn. określeniem szczegółowych wymagań) dla tej kategorii żywności, Komisja Europejska w swoim sprawozdaniu z marca 2016 r. dotyczącym preparatów do żywienia małych dzieci uznała, że nie ma takiej potrzeby.

Komisja powołała się na wydane w 2013 r. i 2014 r. opinie naukowe Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dotyczące preparatów do żywienia małych dzieci, zgodnie z którymi napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku 1-3 lat są jednym ze sposobów na zwiększenie spożycia określonych składników odżywczych, których dotyczy ryzyko niedoborów u niektórych małych dzieci w UE, jednak nie odgrywają one „żadnej wyjątkowej roli” i „nie można ich uznać za konieczne do zaspokojenia potrzeb żywieniowych małych dzieci” w porównaniu z innymi środkami spożywczymi, które można włączyć do ich codzienne diety.

W swoich opiniach EFSA zwrócił uwagę, że istnieją inne sposoby na uzupełnienie diety małych dzieci w kluczowe, niedoborowe składniki, takie jak spożywanie wzbogacanego mleka krowiego, wzbogacanych zbóż i wzbogacanych produktów zbożowych, suplementów diety, bądź wczesne wprowadzenie do diety dziecka mięsa i ryb oraz dalsze, regularne ich spożywanie.

Ponadto w opiniach EFSA stwierdzono, że w celu uzupełnienia niedoborów, można również włączyć do diety dziecka produkty z grupy preparatów do początkowego i dalszego żywienia niemowląt.

 

Napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku 1-3 – bieżąca kwalifikacja

Na skutek zmiany przepisów od dnia 20 lipca 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała (…)) napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku
1-3 są traktowane jako żywność ogólnego spożycia.

Szczególną rolę w znakowaniu tych produktów odgrywają zaś oświadczenia żywieniowe i zdrowotne [link], które są jednym z głównych narzędzi komunikacji między producentem a konsumentem.

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (z późniejszymi zmianami).
  2. EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2013. Scientific Opinion on nutrient requirements and dietary intakes of infants and young children in the European Union. EFSA Journal 2013;11(10):3408, 103 pp. doi:10.2903/j.efsa.2013.3408.
  3. EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA Journal 2014;12(7):3760, 106 pp. doi:10.2903/j.efsa.2014.3760.
  4. Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie preparatów do żywienia małych dzieci, Komisja Europejska, Bruksela, dnia 31.3.2016 r. COM(2016) 169 final.

 

Produkty wspomagające odchudzanie

Produkty wspomagające odchudzanie

 

Właściwe żywienie jest jednym z podstawowych czynników mających wpływ na utrzymanie prawidłowego stanu zdrowia człowieka. Powszechnie wiadomo, że dieta powinna być odpowiednio zbilansowana i urozmaicona, aby mogła dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych. W niektórych jednak przypadkach, korzystne skutki zdrowotne może przynieść wspomaganie zwyczajowego żywienia przez stosowanie środków spożywczych przeznaczonych do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych (dawniej nazywanych środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego). Tego typu środki spożywcze kierowane są do szczególnie wrażliwych grup ludności. Za jedną z takich grup uznano osoby z nadwagą bądź otyłością, które chcą schudnąć i to właśnie dla nich przeznaczone są „środki spożywcze zastępujące całodzienną dietę, do kontroli masy ciała”.

 

Dieta na cały dzień

Jak rozpoznać „środki spożywcze zastępujące całodzienną dietę, do kontroli masy ciała” wśród innych produktów? Zarówno ich skład, jak i prezentacja (opakowanie, etykieta) są ściśle określone przez prawo. Zgodnie z obowiązującymi przepisami na etykietach tych środków zamieszczana jest m.in. nazwa „Całkowite zastąpienie diety w celu kontroli masy ciała”. Inna informacja obowiązkowo umieszczana na etykiecie, która ułatwia identyfikację produktu to: „Produkt dostarcza odpowiednie dzienne ilości wszystkich niezbędnych składników odżywczych”. Trzeba też zaznaczyć, że „środki spożywcze zastępujące całodzienną dietę, do kontroli masy ciała” nie powinny być stosowane bez konsultacji z lekarzem dłużej niż przez trzy tygodnie, o czym również producent informuje na etykiecie.

 

Produkt, który zastępuje jeden posiłek

Na rynku istnieją też produkty pod nazwą „Zastąpienie posiłku w celu kontroli masy ciała”, które w przeciwieństwie do „środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała” nie stanowią całodziennego pożywienia, a jedynie jego część. Są też regulowane innymi aktami prawnymi, tzn. podlegają wyłącznie ogólnym przepisom prawa żywnościowego, w szczególności przepisom dotyczącym oświadczeń zdrowotnych.

 

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (z późniejszymi zmianami).
  2. Dyrektywa Komisji 96/8/WE z dnia 26 lutego 1996 r. w sprawie żywności przeznaczonej do użycia w dietach o obniżonej energetyczności (z późniejszymi zmianami).
  3. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/1798 z dnia 2 czerwca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu i informacji w odniesieniu do środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała.
  4. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (z późniejszymi zmianami).
Żywność dla sportowców w świetle bieżących przepisów

Żywność dla sportowców w świetle bieżących przepisów

Jak rozpoznać żywność dla sportowców wśród innych produktów?

Do niedawna produkty te mogły być kwalifikowane zarówno do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego – jako „żywność przeznaczona dla osób o intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców”, jak i do żywności ogólnego spożycia. Na skutek zmiany przepisów o szczególnych grupach żywności, od 20 lipca 2016 r. produkty te są żywnością ogólnego spożycia.

Na etykietach takich produktów można znaleźć pewne informacje dotyczące specyficznego działania niektórych składników żywności, w warunkach intensywnego wysiłku organizmu.

Te informacje, to tzw. oświadczenia zdrowotne.

 

Przykładowe oświadczenia i warunki ich stosowania:

  • „Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych.”

Oświadczenie może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do żywności zapewniającej spożycie 3 g kreatyny dziennie. Aby oświadczenie mogło być stosowane, podaje się informację dla konsumenta, że korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 3 g kreatyny dziennie.

Oświadczenie może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do żywności przeznaczonej dla osób dorosłych wykonujących ćwiczenia fizyczne o dużej intensywności.

  • „Węglowodany przyczyniają się do przywrócenia prawidłowego funkcjonowania mięśni (skurczu) po bardzo wytężonym lub długotrwałym wysiłku fizycznym prowadzącym do zmęczenia mięśni i wyczerpania zapasów glikogenu w mięśniach szkieletowych.”

Oświadczenie może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do żywności zawierającej węglowodany przyswajalne przez organizm człowieka (z wyłączeniem polioli).

Podaje się również informację dla konsumenta, że korzystne działanie występuje w przypadku spożywania węglowodanów, ze wszystkich źródeł, przy łącznym spożyciu wynoszącym 4 g na kg masy ciała, w dawkach przyjmowanych w ciągu pierwszych 4 godzin po bardzo wytężonym lub długotrwałym wysiłku fizycznym prowadzącym do zmęczenia mięśni i wyczerpania zapasów glikogenu w mięśniach szkieletowych, i nie później niż 6 godzin po takim wysiłku.

Oświadczenie może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do żywności przeznaczonej dla osób dorosłych, które podjęły bardzo wytężony lub długotrwały wysiłek fizyczny prowadzący do zmęczenia mięśni i wyczerpania zapasów glikogenu w mięśniach szkieletowych.

  • „Witamina C pomaga w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego w trakcie i intensywnych ćwiczeń fizycznych i po nich.”

Oświadczenie może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do żywności zapewniającej spożycie 200 mg witaminy C dziennie. Aby oświadczenie mogło być stosowane, podaje się informację dla konsumenta, że korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 200 mg witaminy C dziennie powyżej zalecanej dziennej dawki witaminy C.

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (z późniejszymi zmianami)
  2. Report from the Commission to the European Parliament and the Council on food intended for sportspeople, European Commission, Brussels, 15.6.2016 COM(2016) 402 final
  3. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (z późniejszymi zmianami)