Kilka słów o przekąszaniu

utworzone przez

Jednym z częstych i niestety zazwyczaj niekorzystnych nawyków w codziennym życiu naszym i naszych dzieci jest pojadanie między posiłkami. Pojadanie polega na spożywaniu żywności między posiłkami głównymi, czyli śniadaniem, obiadem i kolacją. Inna definicja określa pojadanie jako spożywanie żywności bez uczucia głodu. Jeszcze inna – jako spożywanie produktów prostych i łatwych w zjedzeniu, np. jabłek, batonów, chipsów oraz napojów, np. soków, słodkich napojów gazowanych lub niegazowanych, bądź napojów mlecznych.

Podstawową rolą spożywania żywności jest zaspokojenie głodu lub pragnienia poprzez dostarczenie do organizmu energii i składników pokarmowych. Pojadanie między posiłkami może służyć m.in. właśnie zaspokojeniu tej potrzeby. Możemy podać czasem dziecku między posiłkami jabłko czy napój mleczny, czyli produkty wartościowe odżywczo. Nie należy jednak przyzwyczajać dziecka do częstego jedzenia między posiłkami, gdyż możemy doprowadzić do nadmiernego spożywania żywności przez malucha.

Regularne posiłki

Przyzwyczajajmy za to dziecko do regularnego spożywania posiłków, co 3-4 godziny. Najkorzystniej serwować dziecku 5 posiłków dziennie – oprócz posiłków podstawowych, dwa uzupełniające czyli drugie śniadanie i podwieczorek. Jeśli będą urozmaicone, wartościowe, dobrze skomponowane, to głód dziecka zostanie nasycony w takim stopniu, że nie będzie ono miało ochoty na przekąski pomiędzy posiłkami.

Często jednak dajemy maluchom pomiędzy posiłkami dodatkowo chrupki, batonik czy ciasteczko –  tymi produktami dziecko zaspokoi głód, nie dostarczając jednak organizmowi wartościowych dla jego rozwoju składników. Do tego po takiej przekąsce prawdopodobnie nie będzie miało ochoty na zjedzenie obiadu czy kolacji. Takie dodatkowe przekąski, często obfitujące w cukier czy sól, u małych dzieci mogą nadmiernie obciążać rozwijający się układ pokarmowy i utrudniać jego prawidłowe działanie.

Do picia najlepsza woda

Zwróćmy też uwagę na to, co podajemy dziecku do picia do posiłków i między nimi. Najkorzystniejsza jest woda mineralna – zaspokoi pragnienie i dostarczy składników mineralnych, nie dostarczając jednocześnie kalorii. Często jednak pozwalamy dzieciom pić słodkie napoje oraz soki owocowe bądź marchewkowo-owocowe, wierząc, że są one dobre dla zdrowia – zawierają przecież witaminy i składniki mineralne, a dzieci je lubią i chętnie piją.

Zgodnie z zaleceniami żywieniowymi dla dzieci i młodzieży jedną porcję owoców i warzyw w ciągu dnia można zastąpić szklanką soku. Pamiętamy jednak, że niektóre z nich zawierają całkiem sporo cukru, a szklanka soku marchewkowo-owocowego ma mniej więcej tyle kalorii, ile powinno zjeść na drugie śniadanie lub podwieczorek dziecko do 6 roku życia. Cukier zawarty zarówno w napojach, jak i słodyczach sprzyja dodatkowo próchnicy zębów, nadmiernej masie ciała, zaparciom oraz zaburza łaknienie.

Dawajmy dzieciom dobry przykład

Starajmy się nie uczyć dzieci, że żywność, zwłaszcza słodycze lub inne, często niezdrowe przekąski, są „lekarstwem” na różne nieszczęścia, poprawę nastroju czy formą nagrody. Takie postępowanie może mieć swoje negatywne, daleko idące następstwa. Uczymy w ten sposób dzieci emocjonalnego stosunku do jedzenia, co może skutkować w przyszłości sięganiem po słodkości i przekąski w sytuacjach stresujących czy nasyconych emocjami, a nie z powodu głodu.

Pamiętajmy, że dzieci są bardzo wnikliwymi obserwatorami, a w kształtowaniu nawyków żywieniowych skuteczniejsze jest działanie w myśl zasady „postępuj, jak ja postępuję” zamiast „postępuj tak, jak ja mówię”. Dawajmy więc dzieciom dobry przykład i sami też nie sięgajmy bezwiednie po niezdrowe przekąski czy napoje między posiłkami.

  1. Murakami K., Livingstone M.B.F., Associations between meal and snack frequency and overweight and abdominal obesity in US children and adolescents from National Helath and Nutrition Examinations Survey (NHANES) 2003-2012, Br J Nutr 2016, 115, 1819-1829;
  2. Charzewska J., Chwojnowska Z., Wajszczyk B., Przekąski: rodzaj i częstość spożywania przez dzieci i młodzież, Żyw Człow Metabol 2016, 43 (Supl), 7-15;
  3. Jarosz M. (red.): Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, IŻŻ, Warszawa, 2012;
  4. Kunachowicz H., Przygoda B., Nadolna I., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności, PZWL, Warszawa, 2017.

Inne nowości z kategorii Dzieci i młodzież: