Szkolenia te były adresowane do przedstawicieli zawodów medycznych, menadżerów zdrowia, nauczycieli, przemysłu spożywczego, pracodawców, pracowników ochrony zdrowia, Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Jednostek Samorządu Terytorialnego. Ich realizatorem był Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie. Zarówno ze względu na nakładającą się w pierwszych latach szkoleń pandemię COVID-19, jak i wygodę dla użytkowników, w latach 2021-2024 były one prowadzone w formie online, a w roku 2025, podsumowujące wydarzenia szkoleniowo-dyskusyjne odbyły się stacjonarnie. Ogółem przeprowadzono 16 szkoleń, w których wzięły udział 2184 osoby. W trakcie szkoleń eksperci zaprezentowali 40 wykładów na temat najważniejszych zagadnień związanych z żywieniem i zdrowym stylem życia oraz przeprowadzili 9 ćwiczeń praktycznych, utrwalających zdobytą wiedzę. W świetle ankiety ewaluacyjnej 92% osób uznało, że omawiane zagadnienia były przydatne w ich pracy zawodowej, a pozostałe 8% zadeklarowało przydatność częściową. Więcej informacji na temat szkoleń znajduje się w artykule „Dlaczego edukacja zdrowotna społeczeństwa powinna być stałym elementem profilaktyki otyłości?” zamieszczonym na stronie https://ncez.pzh.gov.pl/.
W bieżącym roku wydarzenia szkoleniowo-dyskusyjne odbyły się dwukrotnie, z uwzględnieniem podziału na poszczególne grupy zawodowe. Podczas nich naukowcy zwracali uwagę na rozdźwięk, pomiędzy obserwowanym w ostatniej dekadzie gwałtownym rozwojem technologicznym, który z jednej strony podnosi standard życia, ale z drugiej, poprzez udogodnienia, czy zmianę warunków pracy nie wspiera kondycji zdrowotnej. Zatem, wobec tzw. obesogennego środowiska i rosnącego odsetka osób o nadmiernej masie ciała większość państw na świecie stoi przed potrzebą intensyfikacji działań na rzecz profilaktyki otyłości. Jak podkreślano, wciąż w jak największym stopniu należy prowadzić działalność edukacyjną, aby ludzie potrafili bilansować korzyści i zagrożenia jakie niesie zmiana warunków codziennego życia. Przykładem może być większe uświadomienie „pułapek” wynikających z łatwego dostępu do żywności, prezentowanej w sposób bardzo atrakcyjny, ale mającej niewielką wartość odżywczą.
Przedstawiciel menadżerów zdrowia (z Grupy LUX MED) omówił coraz szerszą ofertę usług w zakresie profilaktyki i leczenia otyłości, takich jak analizy składu ciała, warsztaty z dietetykiem, webinaria tematyczne z udziałem psychologów i fizjoterapeutów, a także wielokanałowe kampanie edukacyjne. Podkreślił też coraz szersze świadczenia usług medycznych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Ponadto, jedną z poruszonych kwestii były działania mające na celu stałe podnoszenie kwalifikacji kadry medycznej w zakresie najnowszej wiedzy na temat choroby otyłościowej i możliwości nowoczesnych metod jej zapobiegania i leczenia.
Przedstawicielka pracowników ochrony zdrowia (psychoterapeuta z Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, PIB) omówiła kluczowe mechanizmy i zjawiska psychologiczne związane ze sposobem żywienia. Jak wynika z badań, częsta decyzja o stosowaniu diet odchudzających, które w świetle deklaracji, przynajmniej raz w życiu stosowało około 25% badanych Polaków, spowodowana jest towarzyszącymi takim dietom obietnicami o natychmiastowych rezultatach, przy minimalnym wysiłku i prostocie, opartej niejednokrotnie na jednym, magicznym składniku. Jednakże, po roku od rozpoczęcia tzw. „diet-cud” rezygnacja z ich stosowania może sięgać nawet 80% osób. Zatem, jak zostało podkreślone, rozsądne podejście dietetyczne powinno uwzględniać elementy psychologii, aby podejmować właściwe, długoterminowe decyzje zdrowotne.
Przedstawiciel zawodów medycznych (koordynator zespołu fizjoterapeutów ze szpitala im. Karola Jonshera w Łodzi) podkreślił, że otyłość jest jednym z najważniejszych, modyfikowalnych czynników ryzyka udaru mózgu i jednocześnie czynnikiem utrudniającym rehabilitację. Niepokojące są przedstawione podczas spotkania dane o wzroście w ostatnich latach zapadalności na udar niedokrwienny mózgu w coraz młodszych grupach wiekowych. Podczas swojego wystąpienia ekspert wskazał też, że rola fizjoterapeuty nie musi ograniczać się jedynie do rehabilitacji, ale ze względu na codzienny, bliski kontakt z pacjentem jest to unikalna okazja do motywowania do zmiany zachowa zdrowotnych. W podsumowaniu podkreślona została potrzeba szkoleń i wsparcia fizjoterapeutów w zakresie komunikacji prozdrowotnej, ponieważ propagowanie zdrowego stylu życia to element profilaktyki kolejnych udarów mózgu.
Przedstawicielka Państwowej Inspekcji Sanitarnej (kierownik Sekcji Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia, PSSE w Ciechanowie) wskazała na konieczność edukacji zdrowotnej już na wczesnych etapach życia. Jak podkreśliła, organy Inspekcji Sanitarnej w sposób ciągły prowadzą różnorodne działania z zakresu zdrowego żywienia, głównie adresowane do dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Przykładem jest omówiony podczas spotkania projekt „Dużo wiem, więc zdrowo jem”, „Trzymaj Formę” i „Przystań Zdrowie”.
Przedstawicielka nauczycieli (wicedyrektor Zespołu Szkół Nr 2 im. Jędrzeja Śniadeckiego w Szczytnie) reprezentowała placówkę należącą do sieci Szkół Promujących Zdrowie. W swoim wystąpieniu wskazała na możliwość analizy składu ciała uczniów na terenie szkoły na nowoczesnym sprzęcie medycznym, co jednocześnie jest też przekazem wiedzy, że ilość tkanki tłuszczowej jest ważną składową ogólnej kondycji zdrowotnej. Omówiono też przykładowe działania podejmowane przez młodzież w ramach propagowania zdrowych nawyków żywieniowych i aktywności fizycznej (pokazy kulinarne, promocje spożywania owoców, zawody sportowe).
Przedstawicielka przemysłu spożywczego (dyrektor ds. żywności i żywienia z Polskiej Federacji Producentów Żywności) przedstawiła m.in. raport z monitoringu przestrzegania porozumienia nadawców (tzw. samoregulacji reklamy żywności) w zakresie reklam towarzyszących audycjom dla dzieci. W świetle prezentowanych danych samoregulacja jest całkowicie przestrzegana i w programach dla dzieci nie pojawia się reklama produktów, których skład nie spełniałby kryteriów pozwalających na reklamę. Kolejnym ważnym punktem wystąpienia były kwestie reformulacji żywności, czyli zmiany receptur produktów w kierunku zmniejszenia zawartości cukru, soli czy tłuszczu. W tym kontekście podkreślona została trudność istotnej redukcji tych składników przy jednoczesnym utrzymaniu dobrego smaku produktów, co jest niezwykle ważne, ponieważ produkty nieatrakcyjne sensorycznie nie są akceptowane przez konsumentów.
Przedstawicielka Jednostek Samorządu Terytorialnego (naczelnik Wydziału Zdrowia Publicznego w Urzędzie M. St. Warszawy) przedstawiła szeroką podstawę prawną do prowadzenia przez Urząd programów promocji zdrowia. W ramach takiej działalności realizowane są liczne projekty adresowane do różnych grup populacyjnych, w tym dzieci i młodzieży (np. Zdrowy uczeń), seniorów (np. Aktywny senior), czy miejski projekt edukacji żywieniowej „Wiem, co jem”. Prelegentka podkreśliła też zwiększającą się liczbę dietetyków w miejskich podmiotach leczniczych oraz uruchomienie Warszawskiego Centrum Kompleksowego Leczenia Otyłości i Chirurgii Bariatrycznej, zlokalizowanym w Szpitalu Czerniakowskim, które powstało w odpowiedzi na rosnące potrzeby w zakresie leczenia otyłości o różnym stopniu zaawansowania.
Przedstawicielka pracodawców (promotor zdrowia z firmy Volkswagen Polska, Poznań) przedstawiła realizowaną przez firmę Strategię Zdrowia 2.0. Misją tej strategii jest promocja i utrzymanie optymalnego poziomu sprawności psychofizycznej i samopoczucia pracowników, z uwzględnieniem specyfiki pracy i potrzeb oraz budowanie świadomości zdrowotnej. Prelegentka przedstawiła poszczególne elementy programu (monitoring stanu zdrowia, przychodnie zakładowe, własne centrum rehabilitacyjno-sportowe, badania ankietowe dotyczące potrzeb zdrowotnych pracowników, konsultacje dietetyczne), poprzez które pracodawca dba o zdrowie pracowników i prowadzi profilaktykę chorób cywilizacyjnych i zawodowych.
W debacie otwartej wskazywano na coraz szerszą listę leków rejestrowanych na leczenie choroby otyłościowej, które jednak nie mogą zwalniać pacjentów z przestrzegania zdrowego stylu życia. Ważnym elementem dyskusji był wprowadzony w 2025 r. w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia program „Moje Zdrowie”, dla osób już od dwudziestego r.ż., realizowany przez przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Daje on możliwość szerokiej diagnostyki, a tym samym wczesnego wykrycia chorób, ale jak podkreślono, niezbędnym warunkiem musi być zainteresowanie pacjenta udziałem w programach zdrowotnych i chęć kontroli swojego stanu zdrowia. Zwrócono także uwagę na nowy zawód medyczny jakim jest „profilaktyk”, który w swoich kompetencjach ma m.in. działalność związaną z profilaktyką chorób i edukacją zdrowotną. W staraniach na rzecz zmiany niekorzystnych nawyków żywieniowych i stylu życia podkreślono rolę osób z najbliższego otoczenia pacjenta czy konsumenta, które wspólnie powinny wspierać się w dążeniu do trwałej poprawy zachowań zdrowotnych. Warto też podkreślić dyskutowaną podczas spotkania rolę mediów w odpowiedzialnym przekazie rzetelnych informacji oraz zaprzestania powielania opinii sprzecznych ze stanowiskami towarzystw naukowych.
Artykuł opracowany w ramach realizacji Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025; Cel Operacyjny: Profilaktyka nadwagi i otyłości; Zadanie: Szkolenia w zakresie zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej dla grup zawodowych zaangażowanych w działania na rzecz walki z nadwagą i otyłością (pracodawcy, przemysł spożywczy, menadżerowie zdrowia, zawody medyczne, nauczyciele, pracownicy ochrony zdrowia, pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego).
Zadanie realizowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, finansowane przez Ministra Zdrowia.
