Jaka dieta w celiakii? Zalecenia i jadłospis do pobrania

Jaka dieta w celiakii? Zalecenia i jadłospis do pobrania

Co to jest gluten?

Gluten to mieszanina białek roślinnych występujących w ziarnach zbóż, tj. pszenica, jęczmień i żyto. Ze względu na swoje właściwości jest powszechnie stosowany w produkcji żywności jako substancja wiążąca wodę, emulgująca, stabilizująca oraz nośnik aromatów i przypraw.

 

Najważniejsze zalecenia dietetyczne w celiakii:

  • Stosuj się do zasad diety bezglutenowej.
  • Wyklucz z diety wszystkie produkty spożywcze zawierające gluten (nawet śladowe jego ilości).
  • Bezpośrednio po rozpoznaniu celiakii stosuj dietę bezglutenową łatwostrawną, w zależności od stopnia uszkodzenia kosmków jelitowych.
  • Przed dokonaniem zakupu żywności szczegółowo przeanalizuj skład danego produktu oraz upewnij się, że nie zawiera on glutenu.
  • Kiedy artykuł spożywczy zawiera np. białko roślinne bądź błonnik roślinny niewiadomego pochodzenia i nie masz pewności, czy produkt zawiera gluten, zrezygnuj z jego zakupu.
  • Nawet jeśli stale kupujesz konkretny produkt i masz pewność, że nie zawiera on glutenu, raz na jakiś czas sprawdź jego skład, ponieważ producenci zmieniają receptury swoich wyrobów.
  • Zwróć szczególną uwagę na zawarte na opakowaniach informacje typu „może zawierać śladowe ilości glutenu”, „może zawierać zboża zawierające gluten”, „w zakładzie pakowane są produkty zawierające gluten” czy „na terenie zakładu stosowany jest gluten”. Bezwzględnie unikaj spożywania takiej żywności.

 

Chcesz wiedzieć więcej? Pobierz bezpłatny poradnik dietetyczny przygotowany przez ekspertów Centrum Dietetycznego Online! Znajdziesz w nim zalecenia żywieniowe, listę produktów zalecanych i przeciwskazanych w diecie osób chorych oraz przykładowy jadłospis w celiakii.

Materiały do pobrania:

Zalecenia dietetyczne – celiakia

 

Alergia na pyłki drzew i żywność – reakcje krzyżowe

Alergia na pyłki drzew i żywność – reakcje krzyżowe

Od lat obserwuje się zwiększenie liczby osób cierpiących na różne postaci alergii: pokarmowe, pyłkowe, kontaktowe. Badania przeprowadzone w 2010 r. przez  Ośrodek Badania Opinii Publicznej  (TNS OBOP) wykazały, że w Polsce już prawie 2/3 mieszkańców miast to alergicy, z czego 67% wszystkich alergików to kobiety, a 38% osób z alergią to młodzi ludzie w wieku 15-29 lat. Szacuje się, że w około 30% polskich rodzin występują choroby alergiczne, a w Warszawie prawie co trzecie dziecko ma objawy alergii. To narastające zjawisko stanowi coraz poważniejszy problem, gdyż powoduje spore ograniczenia przez co pogarsza jakość życia.

Alergia na pyłki

Wśród osób reagujących sezonowo na alergeny wziewne, objawy ze strony układu oddechowego są zbieżne z kalendarzem pylenia roślin. Już pod koniec stycznia rozpoczyna się sezon pylenia leszczyny, choć to jeszcze środek zimy, a potem przychodzi czas pylenia olszy (luty/marzec) i brzozy (kwiecień/maj). Często objawy alergii (pyłkowicy) są mylone z przeziębieniem czy infekcjami, dlatego jeśli cyklicznie, co roku pojawiają się te same problemy zdrowotne, warto skonsultować się z lekarzem alergologiem.

Reakcje krzyżowe – pyłki i żywność

Objawy uczulenia (opisane powyżej) mogą powodować zarówno alergeny pyłku roślin jak również alergeny obecne w żywności. Mówimy wówczas o reakcjach krzyżowych, gdy jedno przeciwciało reaguje z co najmniej dwoma alergenami. Może to dotyczyć np. jednej grupy alergenów – w przypadku pyłku traw, jak również między różnymi grupami np. pyłkiem drzew i owocami, warzywami (kontakt z alergenem wziewnym powoduje nadwrażliwość na alergen pochodzący z żywności). W przypadku alergenu pyłku leszczyny obserwuje się u 15-20% chorych nadwrażliwość na niektóre owoce jabłko, brzoskwinię, gruszkę, orzechy laskowe. Podobną zależność obserwuje się też u osób z alergią na pyłek olszy i brzozy. U części pacjentów z alergią na pyłek brzozy, z czasem obserwuje się nadwrażliwość nie tylko na jabłko, ale także na seler i/lub marchew.

Zespół alergii jamy ustnej

Reakcje krzyżowe pomiędzy zbliżonymi pod względem budowy chemicznej alergenami inicjują rozwój zespołu alergii jamy ustnej OAS (ang. oral allergy syndrome). W Polsce pyłek brzozy jest alergenem, który najczęściej powoduje OAS, a także pyłek olszy, leszczyny, dębu i buku.

U chorych pojawiają się charakterystyczne zmiany w postaci pokrzywkikontaktowej oraz obrzęku w obrębie jamy ustnej, łzawienie i zapalenie spojówek, chrypka. Może pojawiać się również duszność wywołana obrzękiem krtani. Opisane objawy mogą występować pojedynczo, a więc nietypowo np. tylko zapalenie spojówek, bądź jedynie świąd jamy ustnej i palców, gdzie nastąpił bezpośredni kontakt z alergenem. Zaleca się, aby chorzy na OAS przed zjedzeniem nowego owocu lub warzywa trzymali go w palcach przez pewien czas. Jeśli w przeciągu pół godziny nie wystąpią objawy, wówczas można wziąć do ust mały kęs i trzymać go przez kilkanaście minut nie połykając. Stosowanie takiej techniki jest pomocne w prostym diagnozowaniu nietolerancji na dany owoc/warzywo przez pacjenta. Zaobserwowano, że nietolerancja na owoce i warzywa związana z OAS w przeciwieństwie do alergii pokarmowych, występuje zwłaszcza u osób dorosłych niż dzieci. 

Na podstawie badań (1) nad alergiami krzyżowymi wiemy, że wśród pacjentów uczulonych na alergeny pyłku brzozy, objawy OAS (Ustny zespół uczuleniowy)  występowały najczęściej po zjedzeniu jabłka, rzadziej marchwi i selera. W przypadku konsumpcji jabłka i marchwi objawy dotyczyły głównie jamy ustnej (świąd, obrzęk w obrębie jamy ustnej, pieczenie), natomiast po spożyciu selera częściej występowały niepożądane objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, zgaga).

Warto pamiętać

Osoby uczulone na alergeny pyłków drzew mogą być narażone na nietolerancję niektórych owoców, warzyw, co jest następstwem reakcji krzyżowych pomiędzy alergenami wziewnymi i pokarmowymi. Z tego powodu warto obserwować reakcję organizmu i konsultować wszystkie niepokojące objawy ze specjalistami z zakresu alergologii.  

1. K. Napórkowska, M. Żbikowska-Gotz, Z. Bartuzi, E. Gawrońska-Ukleja, J. Mućka. Alergia krzyżowa pyłku brzozy z alergenami jabłka, selera oraz marchwi przy użyciu dostępnych metod diagnostycznych. Alergologia Info, 2009, IV, 2, 52-57

2.  W.E. Walsh. Alergie pokarmowe. Wyd. Amber 2001

3. P. Rapiejko. Rekacje krzyżowe u chorych z uczuleniem na alergeny pyłku roślin. Medycyna Praktyczna 2011

4. Alergie, nietolerancje pokarmowe – Materiały z konferencji Ogólnopolskiego Centrum Dietetyki Instytutu Żywności i Żywienia, 30 marca 2017r.

5. E. Rudzki. Brzoza i jabłko. www. alergia.org.pl

6. S. Vieths, S. Scheurer, B. Ballmer-Weber. Current Understanding of Cross-Reactivity of Food Allergens and Pollen. Ann N.Y. Acad. Sci. 2002, 964: 47-68. New York Academy of Sciences.

7. S. Sicherer. Clinical implications of cross-reactive food allergens. J.Allergy Clin. Immunol. Dec 2001, vol.108, number6.

8. B.E. Garcia, M.T. Lizaso. Cross-reactivity Syndromes In Food Allergy. J.Investig Allergol.Clin. Immunol. 2011, vol.21 (3): 162-170

9.  Scientific Opinion on the evaluation of allergenic foods and food ingredients for labeling purposes. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. EFSA Journal 2014 http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/3894

10. R. Rajesh Kashyap, R. Shanker Kashyap. Oral Allergy Syndrome:An update for Stomatologists. Journal od Allergy. Vol 2015. Article ID 543928, p.6

Czym zastąpić mleko w diecie przy nietolerancji laktozy?

Czym zastąpić mleko w diecie przy nietolerancji laktozy?

Napój sojowy

Otrzymuje się go z namoczonych w wodzie ziaren soi, które następnie zostają zmielone, ugotowane, a na koniec poddane procesowi filtracji, w trakcie którego zostaje odrzucona masa z rozgotowanej soi, zwana okarą. Choć występuje on w kilku smakach, niestety często jest sztucznie dosładzany. Ilość białka i węglowodanów jest porównywalna do zawartości mleka krowiego. W jego skład wchodzą witaminy A i D (napoje fortyfikowane), wapń, żelazo, witamina B6, magnez, kwasy omega 3.

Na bazie napoju sojowego możemy przygotować praktycznie wszystkie potrawy, które zwykle przygotowujemy z mleka krowiego. Gdy zakwasimy gotujący się napój sojowy np. cytryną, otrzymujemy tofu – ser sojowy.

Napój ryżowy

Otrzymuje się go poprzez miksowanie gotowanego ryżu, głównie brązowego, a następnie poddaje filtracji. Nie jest on tak gęsty i biały jak napój sojowy, lecz w smaku delikatniejszy. Zawiera więcej węglowodanów, przy jednocześnie mniejszej ilości wapnia i białka i tłuszczu. Napój ryżowy często wzbogacany jest w witaminę B12, A, D, B3, wapń, magnez i żelazo. Możemy używać go do przygotowywania takich potraw jak desery, zupy czy koktajle.

Napój migdałowy

Jest droższy niż inne rodzaje napojów roślinnych, ale zdecydowanie przewyższa je walorami smakowymi. Ma małą zawartość węglowodanów. Zawiera więcej minerałów i witamin niż napój sojowy i ryżowy. Łatwo przygotować go także w domowych warunkach. Wystarczy moczyć przez ok. 6 godzin w wodzie migdały obrane ze skórki, następnie odlać wodę. Do namoczonych migdałów dodajemy 4 razy więcej świeżej wody, miksujemy i filtrujemy, używając gazy lub gęstego sitka. W ten sam sposób możemy otrzymać napój z dowolnych orzechów i pestek.

Napój migdałowy zawiera kwas oleinowy (jednonienasycony kwas tłuszczowy, JNKT), polifenole, znaczne ilości flawonoidów, magnezu, wapnia, miedzi, żelaza, selenu, fosforu oraz witaminy E i z grupy B.

Napój kokosowy

Otrzymuje się z miąższu dojrzałego orzecha kokosowego. Napój jest tym słodszy, im bardziej dojrzały był orzech. Z młodego kokosa otrzymujemy napój o bardziej wytrawnym smaku. Ma konsystencję śmietany i może być stosowany jako jej zamiennik, po rozrzedzeniu z wodą może zastępować mleko zwierzęce.

Możemy go też przyrządzić samodzielnie. Szklankę wiórków kokosowych zalewamy jedną szklanką gorącej wody, zostawiamy pod przykryciem na ok. 2 godziny. Następnie wiórki z wodą miksujemy blenderem. Na koniec przecedzamy płyn przez gęste sitko lub gazę, oddzielając rozdrobnione wiórki od napoju. Aby otrzymać napój kokosowy bardziej nadający się do picia możemy rozrzedzić go dodatkową szklanką wody.

Napój kokosowy zawiera mało węglowodanów, zaś dużo tłuszczu i wartościowego białka. Produkt ten dostarcza głównie nasyconych kwasów tłuszczowych. Kokos i napój z niego wytwarzany stanowią źródło wapnia, magnezu, potasu, fosforu, cynku, miedzi, manganu, żelaza, selenu oraz witamin E i z grupy B.

Gdy eliminujemy z diety mleko krowie i jego przetwory, wzrasta ryzyko niedoboru w diecie wapnia, którego głównym źródłem są właśnie te produkty. W przypadku diety bez laktozy niezbędne jest korzystanie z produktów wzbogaconych w wapń, jak np. napoje roślinne, ale również uzupełnienie posiłków w roślinne źródła wapnia. Zaliczyć do nich można: zielone warzywa liściaste, ze szczególnym wskazaniem na jarmuż czy brokuły, tofu, orzechy laskowe, migdały, sezam, suszone figi i morele, amarantus, komosa ryżowa, mak, wodorosty oraz pomarańcze.

  1. McCarthy K. S., Parker M., Ameerally A., Drake S. L., Drake M. A.: Drivers of choice for fluid milk versus plant-based alternatives: What are consumer perceptions of fluid milk? J Dairy Sci. 2017 May 24.
  2. Mäkinen O. E., Wanhalinna V., Zannini E., Arendt E. K.: Foods for Special Dietary Needs: Non-dairy Plant-based Milk Substitutes and Fermented Dairy-type Products. Crit Rev Food Sci Nutr. 2016;56(3):339-49.
  3. Singhal S., Baker R. D., Baker S. S.: A Comparison of the Nutritional Value of Cow’s Milk and Nondairy Beverages. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2017 May;64(5):799-805.
  4. Craig W. J., Mangels A. R.; American Dietetic Association.: Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets. J Am Diet Assoc. 2009 Jul;109(7):1266-82.
Izomery trans a choroby alergiczne

Izomery trans a choroby alergiczne

Izomery trans kwasów tłuszczowych powstające głównie podczas procesu przemysłowego utwardzania (uwodornienia) olejów roślinnych, występują w margarynach twardych oraz w produktach spożywczych wytwarzanych z udziałem tłuszczów utwardzonych (m.in. wyroby cukiernicze i ciastkarskie). Zawartość TFA w przetworzonych produktach żywnościowych może wahać się w granicach od 5 do 75% tłuszczu całkowitego.

Niekorzystny wpływ izomerów trans na zdrowie

Wyniki licznych badań bezspornie dowiodły, że izomery trans kwasów tłuszczowych są odpowiedzialne za wzrost ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Ich nadmiar w diecie sprzyja również rozwojowi cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Ponadto podkreśla się, że obecne w żywności izomery trans mogą potencjalnie wpływać na zaburzenie syntezy długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (ang. long-chain polyunsaturated fatty acids, LC-PUFA) uznanych za związki warunkujące właściwy rozwój ośrodkowego układu nerwowego.

Szczególnie niekorzystny wpływ izomery trans wywierają na organizm niemowląt. Przypuszcza się, że wysokie spożycie przemysłowych TFA przez kobiety ciężarne oraz karmiące piersią może być przyczyną wzrostu przypadków chorób alergicznych u ich dzieci. Jak wykazał niemiecki epidemiolog, prof. Stephan Weiland z zespołem, choroby alergiczne mogą wystąpić u dzieci, których matki spożywają dietę o wysokiej zawartości izomerów trans kwasów tłuszczowych, pochodzące z utwardzonych olejów roślinnych, ciastek, ciast i frytek.

Analiza danych zebranych z 55 ośrodków z 14 krajów europejskich wykazała istotną zależność pomiędzy spożyciem izomerów trans kwasów tłuszczowych przez kobiety karmiące piersią a częstością występowania astmy, alergicznego nieżytu nosa oraz atopowego zapalenia skóry u ich dzieci badanych w wieku 13-14 lat. Zdaniem autorów badań kwasy tłuszczowe trans, poprzez wpływ na syntezę długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, prowadzą do powstania prekursorów mediatorów zapalnych, a w konsekwencji wzrostu ryzyka wystąpienia chorób alergicznych u niemowląt i małych dzieci.

Spożycie ryb może chronić przed astmą w dzieciństwie

Wyniki badań przeprowadzonych w grupie dzieci w wieku od 8 do 11 lat wykazały, że ryzyko zachorowalności na astmę było znacząco mniejsze, gdy do diety ich matek wprowadzono świeże tłuste ryby, źródło LC-PUFA n-3. Zdaniem autorów pracy spożywanie tłustych ryb przez kobiety ciężarne oraz matki karmiące piersią może chronić ich dzieci przed rozwojem astmy w okresie wczesnego dzieciństwa. Z kolei wysokie spożycie margaryn twardych (źródło izomerów trans) jest wiązane ze zwiększonym prawdopodobieństwem atopowego uczulenia i rozwoju choroby atopowej.

Wybierajmy produkty o niskiej zawartości TFA

Biorąc pod uwagę szeroki zakres niekorzystnego działania izomerów trans na zdrowie, aktualne zalecenia oraz stanowiska towarzystw naukowych wskazują, aby spożycie tłuszczów trans było tak niskie, jak to jest możliwe do osiągnięcia w diecie zapewniającej właściwą wartość żywieniową.

Obniżenie spożycia TFA można osiągnąć wyłącznie poprzez zmniejszenie ich zawartości w produktach spożywczych oraz poprzez świadomy wybór produktów o niskiej zawartości TFA dokonywany przez konsumentów na podstawie informacji podanej na etykiecie. Niestety brak obowiązku znakowania żywności zawartością izomerów trans uniemożliwia konsumentom dokonywanie świadomego wyboru.

Dowiedz się więcej: Uważajmy na szkodliwe tłuszcze trans

  1. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats, including saturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, trans fatty acids, and cholesterol. EFSA Journal 2010; 8:1461.
  2. Wright S.,  Bolton C. Breast milk fatty acids in mothers of children with atopic eczema. Br J Nutr 1989; 62: 693-697.
  3. Hodge L., Salome C.M., Peat J.K., et al. Consumption of oily fish and childhood asthma risk. Med J Aust 1996; 164:137-40.
  4. Bolte G., Frye C., Hoelscher B., et al. Margarine consumption and allergy in children. Am J Respir Crit Care Med 2001; 163: 277-279.
  5. Kremmyda L.,  Vlachava M., Noakes P., et al. Atopy Risk in Infants and Children in Relation to Early Exposure to Fish, Oily Fish, or Long-Chain Omega-3 Fatty Acids: A Systematic Review. Clin Rev Allergy Immunol 2011; 41: 36-66.
  6. Weiland S.K., Mutius E., Hüsing A., et al. Intake of trans fatty acids and prevalence of childhood asthma and allergies in Europe. Lancet 1999; 353: 2040 – 2041.
  7. Wijga A.H., Houwelingen A.C., Kerkhof M. et. al. Breast milk fatty acids and allergic disease in preschool children: The Prevention and Incidence of Asthma and Mite Allergy birth cohort study. J Allergy Clin Immunol 2006; 117: 440-447.
Co warto wiedzieć o alergii pokarmowej?

Co warto wiedzieć o alergii pokarmowej?

Objawy te przyjmują zawsze tę samą postać i zawsze występują po spożyciu tego pokarmu, na który dana osoba jest uczulona. Spożycie nawet małej ilości pokarmu może wywołać reakcje alergiczne.

Najczęstsze objawy alergii pokarmowej

Najczęstszymi objawami alergii pokarmowej są: objawy żołądkowo-jelitowe (np. biegunki), zmiany skórne (np. egzema, pokrzywka), zaburzenia ze strony układu oddechowego (np. kaszel, nieżyt nosa, astma), zaburzenia układu sercowo-naczyniowego. Najcięższym przypadkiem alergii jest szok anafilaktyczny.

Kiedy może pojawić się alergia pokarmowa?

Alergia pokarmowa może wystąpić w każdym wieku, najczęściej jednak ujawnia się u niemowląt i małych dzieci. Wiąże się to z występującą we wczesnym okresie życia zwiększoną podatnością układu immunologicznego przewodu pokarmowego na nieprawidłowe reakcje. Stosunkowo często jest pierwszym objawem predyspozycji organizmu do innych chorób alergicznych. W wielu przypadkach alergia pokarmowa ustępuje wraz z wiekiem.

Alergia pokarmowa jest jedną z trzech najczęściej występujących chorób alergicznych (po alergiach na pyłki roślinne i roztocza). W całej populacji częstość występowania alergii pokarmowej wynosi 1–2% u ludzi dorosłych i około 8% u dzieci, przy tym zarówno w Europie, jak i na świecie występuje tendencja wzrostowa zachorowań na alergię pokarmową.

Przyczyny alergii pokarmowej

Zasadniczą rolę w występowaniu alergii odgrywają uwarunkowania genetyczne. Ryzyko wystąpienia alergii u dzieci zdrowych rodziców wynosi 5–15%, podczas gdy w przypadku alergii u obojga rodziców wzrasta ono aż do 60–80%.

Drugim, bardzo ważnym czynnikiem odpowiedzialnym za powstawanie alergii jest szybko postępujący rozwój cywilizacyjny oraz – będące jego konsekwencją – coraz większe zanieczyszczenie środowiska naturalnego.

Obserwowany wzrost zachorowań wynika z niekorzystnego współdziałania czynników genetycznych i środowiskowych. Do głównych przyczyn wzrostu zachorowań na alergie pokarmowe należy zwiększenie spożycia niektórych produktów spożywczych (np. egzotycznych owoców i warzyw) oraz częstsze spożywanie żywności zarówno wysoko przetworzonej, jak i wykorzystywanie jej do przygotowywania posiłków (gotowe produkty lub półprodukty).

Alergia a nietolerancja pokarmowa

Bardzo często alergia mylona jest z nietolerancją pokarmową. Przy alergii pokarmowej (np. alergia na orzeszki ziemne czy skorupiaki) po spożyciu określonego pokarmu występuje zazwyczaj ostra i natychmiastowa reakcja układu immunologicznego.

Nietolerancja pokarmowa związana jest z mechanizmami nieimmunologicznymi, do których należą wrodzone i nabyte zaburzenia enzymatyczne w jelicie cienkim. Przykładowo w nietolerancji laktozy występuje brak lub niedobór laktazy – enzymu rozkładającego cukier mleczny. Objawy nietolerancji pokarmowej są rozłożone w czasie i mają miejsce od kilku godzin do kilku dni od spożycia pokarmu.

Jak wybierać bezpieczne produkty?

Osoby z alergią na pokarm, nietolerancją, czy predysponowane do tego typu zaburzeń stanu zdrowia powinny unikać alergenów w takim stopniu, jak to jest możliwe. Podstawą tego jest przejrzyste podawanie informacji na etykietach produktów dotyczących zawartych w nich składników, w tym alergizujących. Można się o nich dowiedzieć, czytając informacje o składzie produktu, umieszczone na opakowaniach.

Dowiesz się, czy produkt zawiera substancje uczulające (alergeny)

Dowiesz się, czy produkt zawiera substancje uczulające (alergeny)

Kiedy producent musi poinformować nas o alergenach w produkcie?

Powinieneś wiedzieć, że obowiązkiem producenta jest zapewnienie wszystkim konsumentom bezpieczeństwa. Dlatego mają obowiązek poinformowania nas o alergenach, które znajdują się w produktach. Wyjątkiem są np. produkty jednoskładnikowe, których nazwa odnosi się bezpośrednio do konkretnego alergenu, np.: orzechy, mleko. Wtedy informacja o alergenie nie musi być podana. Ale są takie produkty, których nazwa – pomimo że są jednoskładnikowe – nie odnosi się wprost do alergenu np. kasza manna, która jest wytwarzana z pszenicy. W tym przypadku producent powinien poinformować nas o alergenie, czyli o pszenicy, używając zwrotu „zawiera pszenicę”. Stworzono listę 14 substancji najczęściej uczulających, mogących powodować niekorzystne reakcje u osób uczulonych lub cierpiących na nietolerancje pokarmowe. Ta lista, oczywiście, nie wyczerpuje listy substancji, które mogą uczulać.

Czy wiesz, że…

W restauracji czy piekarni powinna znajdować się informacja dotycząca alergenów zawartych w wybranych przez Ciebie produkcie czy potrawie. Może być ona umieszczona np. w menu lub na zawieszce dotyczącej produktu. Podobnie, kupując przez Internet, także masz prawo do takiej informacji.

Celiakia

Celiakia

U osób predysponowanych genetycznie gliadyna prowadzi do procesów zwyrodnieniowych w jelicie cienkim, co w konsekwencji powoduje zanik kosmków jelitowych. Najczęściej występujące objawy spożycia nawet niewielkich ilości glutenu to biegunki, wzdęcia brzucha, chudnięcie, niedokrwistość.

Diagnozowanie celiakii opiera się m.in. na ocenie objawów klinicznych, wyników badań serologicznych, badań histopatologicznych błony śluzowej jelita cienkiego.

Leczenie celiakii polega na stosowaniu przez całe życie diety bezglutenowej. Nawet niewielkie ilości glutenu mogą prowadzić do rozwoju zmian morfologicznych w jelicie.

W ciężkich przypadkach choroby dodatkowo stosuje się suplementację diety kwasem foliowym, witaminą K, witaminą B12, żelazem. U niektórych pacjentów stosuje się także leki o działaniu poprawiającym wchłanianie wody i elektrolitów.

Dietę bezglutenową należy włączyć niezwłocznie po rozpoznaniu celiakii i rygorystycznie przestrzegać przez całe życie.

Dowiedz się więcej: Dieta bezglutenowa – czy dla każdego?

Fakty i mity na temat diety bezglutenowej

Zalecenia żywieniowe

  1. Wyeliminuj z diety wszystkie produkty zawierające gluten.
  2. Zboża, które zawierają gluten, to pszenica i jej odmiany (durum, kamut, orkisz), żyto i jęczmień, oraz kasze zawierające gluten, czyli: kasza manna, jęczmienna – mazurska, perłowa, pęczak, makarony i otręby z wymienionych zbóż. Nie wolno ich spożywać.
  3. Uważaj na produkty zawierające gluten, ponieważ są to także środki spożywcze wyprodukowane na bazie surowców zbożowych, pochodzących z pszenicy, żyta i jęczmienia: bułki, chleb pszenny, razowy, pieczywo chrupkie, pumpernikiel.
  4. Uważaj na produkty zawierające skrobię ze zbóż glutenowych – sosy, koncentraty obiadowe, jogurty.
  5. Produkty spożywcze z pozostałych grup żywności: mleko, mięso, ryby, jaja, warzywa, owoce, tłuszcze w nieprzetworzonej postaci nie zawierają glutenu i możesz je stosować bezpiecznie.
  6. Przetworzone produkty z tych grup (wędliny, konserwy rybne, sosy, desery mleczne) mogą zawierać w swoim składzie dodatek składników glutenowych.
  7. Zboża naturalnie niezawierające glutenu to: gryka, kukurydza, proso, ryż, amarantus, sorgo, maniok, quinoa.
  8. Po przejściu na dietę bezglutenową nie rezygnuj z produktów zbożowych. Zastąp je bezglutenowymi odpowiednikami.
  9. Gotowe produkty bezglutenowe, takie jak pieczywo, makarony, ciastka, można kupić w specjalnych sklepach i działach z żywnością bezglutenową.
  10. W przetwory mięsne zaopatruj się u znanych producentów, którzy nie dodają surowców zawierających gluten.
  11. Przygotowując posiłki  z produktów bezglutenowych w domu, uważaj, by nie doszło do zanieczyszczenia glutenem, np. poprzez użycie tej samej deski do krojenia chleba bezglutenowego i innego, zawierającego gluten.
  12. Przy wybieraniu produktów dokładnie czytaj informację o składzie na opakowaniu.

Dowiedz się więcej: Dieta bezglutenowa – jak ją zastosować w leczeniu